Naprawa lodówek Tykocin

Termostat i regulacja temperatury w prostszych urządzeniach

Nie każda lodówka ma elektronikę. W konstrukcjach prostszych oraz w wielu zamrażarkach pracą sprężarki steruje termostat mechaniczny, czyli element działający na zupełnie innej zasadzie niż moduł z czujnikami. Warto wiedzieć, jak taki układ działa, ponieważ tłumaczy to część objawów, które w urządzeniach elektronicznych w ogóle nie występują.

Jak działa termostat mechaniczny?

Termostat kapilarny składa się z niewielkiej rurki wypełnionej czynnikiem oraz z mieszka połączonego ze stykami elektrycznymi. Końcówka rurki, czyli czujnik, jest umieszczona przy parowniku albo w komorze i reaguje na jej temperaturę.

Wzrost temperatury zwiększa ciśnienie w rurce, mieszek się rozpręża i zamyka styki, przez co sprężarka rusza. Po schłodzeniu komory ciśnienie spada, styki się rozłączają i praca ustaje. Cały mechanizm jest czysto fizyczny i nie wymaga zasilania ani programowania.

Pokrętło regulacji zmienia napięcie sprężyny w mieszku, czyli przesuwa próg, przy którym styki się zamykają. Nie ustawia się w ten sposób konkretnej temperatury w stopniach, tylko zakres pracy, co tłumaczy, dlaczego na pokrętle są cyfry, a nie wartości temperatury.

Z tego wynika ważna cecha takiego rozwiązania. Termostat reaguje na temperaturę w jednym punkcie, a nie w całej komorze, więc rozkład temperatur zależy od konstrukcji urządzenia oraz od sposobu ułożenia produktów.

Wpływ temperatury pomieszczenia

Objaw bywa powiązany z porą roku, ujawnia się w chłodniejszych miesiącach i po ociepleniu potrafi ustąpić. Taka powtarzalność bywa wskazówką, że przyczyną są warunki pracy urządzenia, a nie usterka. Rozwiązaniem bywa przeniesienie sprzętu w inne miejsce, a warunki pracy przewidziane dla danego modelu opisuje jego instrukcja.

Objawy usterki termostatu

Pierwszym objawem jest sprężarka pracująca bez przerwy, przy której komora robi się zbyt zimna, a produkty w chłodziarce przymarzają. Możliwe przyczyny obejmują styki, które przestały się rozłączać, choć podobny obraz daje ustawienie pokrętła na skrajną wartość.

Drugim objawem jest brak uruchomienia sprężarki mimo rosnącej temperatury w komorze. Możliwe przyczyny obejmują uszkodzenie rurki kapilarnej, utratę czynnika z mieszka oraz zużycie samych styków, a odróżnia się je pomiarem, nie na oko.

Trzecim jest praca w bardzo krótkich cyklach, przy której urządzenie włącza się i wyłącza co chwilę. Tu jednak w grę wchodzi też zabrudzony skraplacz oraz układ rozruchowy sprężarki, więc sam objaw nie wystarcza do rozpoznania.

Wymiana termostatu kapilarnego

Uszkodzony termostat kapilarny dobiera się do konkretnego modelu i wymienia jako zespół, zamiast zmieniać jego wewnętrzną charakterystykę. Dostępną regulacją pozostaje pokrętło, które przesuwa zakres pracy w przewidzianych granicach.

Termostaty różnią się długością rurki, zakresem pracy oraz sposobem mocowania, dlatego przy zgłoszeniu prosimy o numer z tabliczki znamionowej.

Warto też wiedzieć, że rurka kapilarna jest bardzo delikatna. Jej zagięcie albo przetarcie przy nieostrożnym demontażu kończy się utratą czynnika z mieszka, czyli uszkodzeniem elementu, który wcześniej działał poprawnie.

Co da się sprawdzić bez narzędzi?

Sprawdź ustawienie pokrętła oraz to, czy nie zostało przypadkiem przesunięte przy wkładaniu produktów. Warto też położyć termometr na środkowej półce i sprawdzić, jaka temperatura faktycznie panuje w komorze, ponieważ ocena na wyczucie bywa myląca.

Sprawdź również, czy urządzenie stoi w pomieszczeniu o odpowiedniej temperaturze oraz czy skraplacz z tyłu nie jest zarośnięty kurzem. Jeżeli po tych czynnościach objaw się utrzymuje, przyczyna leży w urządzeniu i warto zgłosić usterkę.

Czym różni się od sterowania elektronicznego?

W prostych urządzeniach sterowanych wyłącznie termostatem mechanicznym nie ma diagnostyki kodami błędów ani pamięci zdarzeń. Jedynym źródłem informacji jest wtedy zachowanie sprzętu.

Mniejsza liczba elementów oznacza mniejszą liczbę podzespołów do sprawdzenia. Wadą jest mniejsza dokładność regulacji oraz brak podpowiedzi przy diagnozie, dlatego opis objawu podany przez użytkownika ma tu większe znaczenie.

Warto o tym pamiętać przy zgłoszeniu, ponieważ przy takiej konstrukcji nie da się odczytać żadnego komunikatu, a technik opiera się wyłącznie na pomiarach oraz na tym, co zaobserwował użytkownik.

Gdzie znajduje się czujnik?

Końcówka rurki kapilarnej bywa umieszczona bezpośrednio na parowniku, w kanale przepływu powietrza albo w osobnej osłonie wewnątrz komory. Miejsce to jest dobrane przez konstruktora i decyduje o tym, na co dokładnie reaguje termostat.

Z tego wynika, że rozkład temperatur w komorze zależy od konstrukcji, a nie tylko od nastawy pokrętła. Przesunięcie albo poluzowanie czujnika przy wcześniejszej naprawie zmienia sposób pracy urządzenia i bywa przyczyną objawów, których wcześniej nie było.

Przy wymianie termostatu układa się rurkę kapilarną dokładnie tak, jak była poprowadzona fabrycznie, łącznie z długością zapasu i sposobem zamocowania. Skrócenie jej albo przełożenie w inne miejsce zmienia charakterystykę pracy urządzenia.

Regulacja a rozkład temperatur w komorze

Pokrętło zmienia próg, przy którym termostat załącza sprężarkę, ale nie wyrównuje różnic wewnątrz komory. W wielu chłodziarkach ze statycznym obiegiem powietrza chłodniej bywa przy tylnej ściance i w dolnej części komory, przy czym dokładny rozkład zależy od konstrukcji.

Ustawienie chłodniejszej nastawy sprawia, że sprężarka pracuje dłużej, więc chłodniej robi się w całej komorze, w tym w miejscach, gdzie było już wystarczająco zimno. Skutkiem bywa przymarzanie produktów przy tylnej ściance, mimo że w górnej części komory temperatura jest poprawna.

Z tego powodu przy problemach z temperaturą warto najpierw zmienić rozmieszczenie produktów, a dopiero potem nastawę. Produkty najbardziej wrażliwe na zamarzanie lepiej przesunąć na środkowe półki i odsunąć od tylnej ścianki.

Kiedy wymiana termostatu nie rozwiązuje problemu?

Termostat odpowiada za załączanie sprężarki, ale nie za jej wydajność ani za drożność obiegu. Jeżeli objawem jest zbyt słabe chłodzenie mimo długiej pracy, przyczyna może leżeć w układzie chłodniczym, w skraplaczu albo w nieszczelnych drzwiach.

Wymiana termostatu w takiej sytuacji niczego nie zmieni, ponieważ element ten działał poprawnie. Dlatego przed wymianą sprawdza się, czy sprężarka faktycznie pracuje na polecenie termostatu oraz czy komora osiąga temperaturę przy dłuższej pracy.

Przerwa w dostawie prądu i co po niej sprawdzić

Zanik napięcia jest sytuacją, w której urządzenie chłodnicze zachowuje się inaczej niż w normalnej pracy, a część objawów zgłaszanych po takiej przerwie nie wynika z awarii. Poniżej to, co dzieje się w trakcie i po powrocie zasilania.

Co dzieje się podczas przerwy?

W czasie przerwy w zasilaniu pomaga nieotwieranie drzwi urządzenia.

Po powrocie napięcia urządzenie uruchamia się samo, ale nie zawsze natychmiast. W części konstrukcji sterowanie odczekuje kilka minut, żeby ciśnienia w układzie zdążyły się wyrównać, co chroni sprężarkę przed rozruchem pod przeciwciśnieniem.

Jeżeli urządzenie zostało wyłączone i włączone ręcznie w krótkim odstępie, warto odczekać kilka minut przed ponownym uruchomieniem. Powtarzanie prób startu w takiej sytuacji obciąża układ rozruchowy i bywa przyczyną uszkodzenia, którego wcześniej nie było.

Ustawienia po powrocie zasilania

Część urządzeń z elektroniką wraca po przerwie do ustawień domyślnych, a niektóre sygnalizują zdarzenie kodem albo miganiem kontrolki. Zanim uznasz sprzęt za uszkodzony, sprawdź nastawy temperatury oraz to, czy nie włączył się tryb zmieniający sposób pracy.

Kiedy zgłosić urządzenie do sprawdzenia?

Zgłoś usterkę, jeżeli mimo upływu czasu temperatura nie spada do zadanej wartości albo sprężarka próbuje ruszyć i za każdym razem odpada. Czas dochodzenia do temperatury zależy od modelu, od temperatury pomieszczenia oraz od tego, jak długo urządzenie było bez zasilania. W tym drugim przypadku warto wcześniej odłączyć urządzenie od prądu.

Przy zgłoszeniu podaj, że objaw pojawił się po przerwie w dostawie energii, ponieważ zawęża to listę możliwych przyczyn. Przydaje się też informacja, jak długo trwała przerwa oraz czy urządzenie było w tym czasie otwierane.

Zasilanie, przedłużacze i listwy

Urządzenie chłodnicze najlepiej podłączyć bezpośrednio do gniazdka, bez przedłużacza i bez listwy z wyłącznikiem. Przypadkowe wyłączenie listwy albo poluzowana wtyczka w przedłużaczu to jedna z prostszych do przeoczenia przyczyn braku chłodzenia.

Jeżeli przedłużacz jest konieczny, powinien być sprawny i przystosowany do obciążenia. Warto też pamiętać, że po każdym odłączeniu należy odczekać kilka minut przed ponownym włączeniem, żeby ciśnienia w układzie zdążyły się wyrównać przed startem sprężarki.

Warto też sprawdzić samo gniazdko, podłączając do niego inne urządzenie. Poluzowany styk bywa przyczyną pracy przerywanej, która wygląda jak usterka sprzętu, a wynika z instalacji w mieszkaniu.