Wentylator i obieg powietrza w lodówce
W urządzeniach bezszronowych chłodne powietrze nie rozchodzi się samo. Rozprowadza je wentylator, który tłoczy powietrze od ukrytego parownika do komór przez układ kanałów i otworów nawiewnych. Jest to element, o którego istnieniu użytkownik dowiaduje się dopiero wtedy, gdy zacznie on sprawiać problemy.
Awaria tego obiegu daje objawy podobne do usterki układu chłodniczego. Warto więc wiedzieć, jak działa, po czym poznać jego problemy i co warto sprawdzić, zanim uzna się urządzenie za poważnie uszkodzone.
Jak rozprowadzane jest chłodne powietrze?
Umiejscowienie parownika różni się między konstrukcjami tradycyjnymi a bezszronowymi, a to, z którym rozwiązaniem masz do czynienia, wskazuje instrukcja urządzenia. W konstrukcji bez wymuszonego obiegu zimne powietrze opada samo, bez żadnego napędu, więc rozkład temperatur w komorze jest nierównomierny.
W urządzeniu bezszronowym powietrze przechodzi przez parownik wymuszone pracą wentylatora, a następnie trafia kanałami do chłodziarki i do zamrażarki, przez otwory nawiewne rozmieszczone w ściankach, i wraca z powrotem do parownika.
Objawy problemów z obiegiem powietrza
Typowym objawem jest sytuacja, w której zamrażarka mrozi poprawnie, a chłodziarka nie chłodzi. Możliwe przyczyny obejmują wentylator, kanał rozprowadzający powietrze oraz zalodzenie parownika blokujące przepływ.
Drugim objawem jest wyraźna różnica temperatur w obrębie jednej komory, na przykład przymarzanie produktów przy nawiewie i zbyt wysoka temperatura w części oddalonej. Bywa to skutkiem zasłonięcia otworów nawiewnych produktami, a nie usterki.
Trzecim objawem jest zmiana dźwięku, czyli nowy szum, buczenie albo dźwięk pojawiający się tylko po zamknięciu drzwi. Warto zauważyć, czy dźwięk zmienia się przy otwarciu drzwi, ponieważ w wielu modelach wentylator wtedy się zatrzymuje.
Czwartym jest lód narastający w jednym miejscu, przy ściance za szufladami albo wokół samego wentylatora. Możliwe przyczyny obejmują wtedy układ odszraniania oraz nieszczelne domykanie drzwi, a nie sam wentylator.
Co blokuje przepływ powietrza?
Prostą do sprawdzenia przyczyną jest zastawienie otworów nawiewnych produktami albo pojemnikami. Wystarczy karton oparty o tylną ściankę, żeby część komory przestała otrzymywać chłodne powietrze, a użytkownik zgłosił nierówne chłodzenie.
Drugą jest przepełnienie komory, przy którym powietrze nie ma jak krążyć między półkami. W obu przypadkach rozwiązaniem jest zmiana układu produktów, a nie naprawa, dlatego warto zacząć od tego przed zgłoszeniem usterki.
Kiedy przyczyną jest zalodzenie?
Jeżeli parownik pokryje się lodem, powietrze przestaje przez niego przechodzić i wentylator nie ma czego rozprowadzić. Objaw wygląda wtedy jak awaria chłodziarki, choć źródło leży w układzie odszraniania, który przestał usuwać szron z parownika.
Charakterystyczne jest to, że po ręcznym rozmrożeniu urządzenie działa poprawnie przez pewien czas, a potem objaw wraca. Powtarzalność jest tu wskazówką mocniejszą niż sam moment wystąpienia problemu.
Przyczyny szuka się wtedy w układzie odszraniania, a jej ustalenie wymaga zdjęcia obudowy parownika, nie zaś opisu przez telefon.
Naprawa
Wymiana wentylatora jest naprawą stosunkowo prostą, o ile część do danego modelu jest dostępna. Wymaga dostępu do obudowy parownika albo do tylnej części komory, w zależności od konstrukcji urządzenia. Przed jej wykonaniem sprawdzamy jednak, czy sam wentylator jest przyczyną objawu.
Jeżeli przyczyną jest zalodzenie, sama wymiana wentylatora niczego nie rozwiąże, ponieważ problem wróci wraz z kolejnym cyklem. Dlatego ustalenie źródła jest ważniejsze niż szybka wymiana pierwszego podejrzanego elementu.
Jeśli potrzebny wentylator jest w aucie serwisowym, naprawę wykonujemy od razu, tego samego dnia.
Czy wentylator pracuje przez cały czas?
Wentylator nie pracuje bez przerwy, tylko w cyklach powiązanych z pracą sprężarki oraz z zapotrzebowaniem na chłodzenie. W wielu konstrukcjach zatrzymuje się także przy otwartych drzwiach, co ogranicza wciąganie ciepłego powietrza do komory i jest rozwiązaniem celowym.
Z tego powodu dźwięk wentylatora bywa słyszalny tylko przez część doby i znika po otwarciu drzwi, czyli dokładnie wtedy, gdy użytkownik chce go sprawdzić. Jeżeli chcesz posłuchać, jak pracuje, warto zrobić to przy zamkniętych drzwiach, stojąc obok urządzenia.
Przepustnica i kanały między komorami
W wielu chłodziarko-zamrażarkach zimno powstaje w jednym miejscu, a do górnej komory trafia kanałem, w którym znajduje się przepustnica sterująca ilością przepływającego powietrza. Element ten decyduje o tym, jaka część chłodu trafia do chłodziarki, a jaka zostaje w zamrażarce.
Jeżeli przepustnica zablokuje się w jednym położeniu, jedna komora robi się zbyt zimna, a druga przestaje chłodzić wystarczająco. Objaw wygląda wtedy jak awaria całego urządzenia, choć źródło jest jedno i dotyczy pojedynczego elementu. Rozstrzyga to sprawdzenie sprzętu, ponieważ podobny obraz daje zalodzenie kanału.
Warto przy tym pamiętać, że w części modeli ilość chłodu trafiającego do chłodziarki reguluje się osobnym pokrętłem albo ustawieniem w panelu. Zmiana tego ustawienia przez pomyłkę daje objaw łudząco podobny do usterki przepustnicy.