Naprawa lodówek Wasilków

Układ chłodniczy w lodówce i objawy jego nieszczelności

Lodówka nie wytwarza zimna, tylko przenosi ciepło z wnętrza na zewnątrz. Robi to zamknięty obieg, w którym krąży odmierzona ilość czynnika chłodniczego, liczona w gramach i dobrana fabrycznie do konkretnego modelu. Zrozumienie tego mechanizmu wyjaśnia, dlaczego zakres naprawy bywa różny w zależności od przyczyny, a wpływ na niego ma przede wszystkim rodzaj usterki, model urządzenia oraz dostępność części.

Nieszczelność obiegu jest jedną z poważniejszych usterek, jakie spotyka się w sprzęcie domowym. Warto wiedzieć, po czym można ją rozpoznać, dlaczego nie da się jej rozwiązać dolaniem czynnika oraz co odróżnia ją od usterek, które wyglądają bardzo podobnie, a wymagają zupełnie innego zakresu pracy.

Jak działa obieg chłodniczy?

Sprężarka spręża czynnik i tłoczy go do skraplacza, czyli kratownicy albo płyty umieszczonej z tyłu lub w bocznej ściance urządzenia. Tam czynnik oddaje ciepło do pomieszczenia i przechodzi ze stanu gazowego w ciekły. To dlatego tylna ścianka lodówki bywa ciepła w dotyku, co nie jest usterką, tylko normalnym efektem pracy. Z tego samego powodu urządzenie potrzebuje odstępu od ściany i od mebli, bo ciepło musi mieć dokąd uciec. W ciasnej wnęce bez wentylacji sprężarka pracuje dłużej, żeby osiągnąć ten sam efekt.

Następnie czynnik trafia przez element dławiący do parownika, który znajduje się wewnątrz obudowy komory. Tam gwałtownie odparowuje, pobierając ciepło z wnętrza urządzenia i z przechowywanych produktów. To właśnie odczuwasz jako chłodzenie, choć w rzeczywistości jest to odbieranie ciepła, a nie produkowanie zimna. W urządzeniach tradycyjnych parownik jest widoczny jako tylna ścianka komory, a w bezszronowych schowany za obudową, gdzie powietrze rozprowadza wentylator. Ta różnica konstrukcyjna zmienia obraz późniejszych usterek.

Cykl zamyka powrót czynnika do sprężarki, gdzie wszystko zaczyna się od nowa. Cały obieg pracuje w zamkniętej pętli, bez kontaktu z otoczeniem i bez wymiany czegokolwiek z zewnątrz. Sterowanie decyduje o tym, kiedy sprężarka ma pracować, a kiedy może odpocząć, na podstawie odczytu z czujników. Dlatego usterka czujnika albo modułu potrafi dawać objawy łudząco podobne do awarii samego obiegu. Rozróżnienie tych przyczyn jest ważnym elementem diagnozy.

Dlaczego obieg jest zamknięty?

W wielu domowych lodówkach układ chłodniczy jest fabrycznie zamknięty i nie ma portu przeznaczonego do okresowego uzupełniania czynnika przez użytkownika. Napełnienie odbywa się na linii produkcyjnej, a w normalnej eksploatacji ilość czynnika nie zmienia się przez cały okres pracy urządzenia.

Z tego wynika prosty wniosek, który warto znać przed rozmową z jakimkolwiek serwisem. Jeżeli czynnika ubyło, to znaczy, że gdzieś uchodzi. Nie istnieje zjawisko naturalnego zużywania się czynnika w lodówce, tak jak zużywa się olej w silniku czy klocki hamulcowe. Ubytek powstaje w konkretnym miejscu, a jego przyczyną bywa przetarcie rurki, korozja albo uszkodzenie powstałe przy transporcie. Znalezienie go jest warunkiem sensownej naprawy, a nie dodatkiem do niej.

Po czym można rozpoznać ubytek czynnika

Objawem może być sprężarka, która pracuje bardzo długo albo w ogóle się nie wyłącza, a mimo to temperatura w komorze nie spada do zadanej wartości. Urządzenie nie osiąga wtedy zadanej wartości mimo ciągłej pracy. Bywa też, że chłodzenie działa poprawnie zimą, a przestaje wystarczać latem, kiedy różnica temperatur jest większa i układ musi pracować ciężej. Taki sezonowy przebieg objawu bywa jedną ze wskazówek spadku wydajności układu, choć urządzenie nadal pracuje.

Zdarza się też, że zamrażarka jeszcze mrozi, a chłodziarka przestała chłodzić, albo że szron pojawia się wyłącznie na fragmencie parownika, zamiast pokrywać go równomiernie. Nierównomierny wzór oszronienia może być jedną ze wskazówek dotyczących układu chłodniczego, ale sam nie stanowi diagnozy. W urządzeniach bezszronowych ten obraz jest zakryty obudową, więc ocena wymaga jej zdjęcia. To jedna z przyczyn, dla których diagnoza na odległość jest w takich modelach niemożliwa.

Żaden z tych objawów nie jest jednak dowodem sam w sobie. Bardzo podobnie wygląda usterka wentylatora rozprowadzającego powietrze, uszkodzenie czujnika temperatury, awaria układu odszraniania albo po prostu skraplacz zarośnięty kurzem. Każda z tych przyczyn daje wydłużoną pracę sprężarki i gorsze chłodzenie, a różnią się zakresem naprawy w sposób bardzo istotny dla klienta. Dlatego przyczynę ustala się przy urządzeniu, a nie na podstawie opisu przez telefon.

Jeżeli sprzęt pracuje w takim stanie tygodniami, rośnie zużycie prądu, a sprężarka pracuje w warunkach, do których nie została zaprojektowana. To argument za tym, żeby nie odkładać zgłoszenia, nawet jeżeli urządzenie nadal w jakimś stopniu chłodzi i da się z nim funkcjonować. Warto też pamiętać, że temperatura w komorze przekładająca się na bezpieczeństwo żywności jest wartością mierzalną, a nie kwestią odczucia.

Dlaczego samo uzupełnienie czynnika nie kończy sprawy?

Napełnienie układu bez znalezienia nieszczelności daje efekt na jakiś czas, po którym problem wraca w dokładnie tej samej postaci, a przy kolejnym zgłoszeniu i tak trzeba wrócić do punktu wyjścia, czyli do szukania miejsca ubytku. Im dłużej trwa taki cykl, tym dłużej urządzenie pracuje bez przerwy, zużywając więcej prądu.

Dlatego przed ponownym napełnieniem układu trzeba ustalić przyczynę ubytku. Po ustaleniu przyczyny mówimy, czy naprawa ma uzasadnienie.

Co obejmuje naprawa układu?

Naprawa polega na znalezieniu miejsca nieszczelności, jej usunięciu oraz przywróceniu właściwej ilości czynnika. To praca dłuższa i bardziej wymagająca niż wymiana termostatu, uszczelki czy wentylatora, ponieważ dotyczy instalacji, która musi pozostać szczelna przez lata. Wymaga też odpowiednich kwalifikacji, narzędzi oraz zachowania właściwych procedur. Z punktu widzenia klienta oznacza to dłuższą wizytę i więcej pracy niż przy wymianie pojedynczego elementu.

Nie każde uszkodzenie da się naprawić. Jeżeli nieszczelność wypada w odcinku poprowadzonym w izolacji obudowy, dostęp do niej wiąże się z ingerencją, która przy starszym urządzeniu bywa nieuzasadniona. Bywa też, że miejsce ubytku jest jedno z kilku, a korozja obejmuje większy fragment instalacji, więc naprawa jednego punktu niczego nie rozwiązuje na dłużej. W takich sytuacjach mówimy o tym wprost.

Po oględzinach mówimy, w którym z tych przypadków jesteśmy. Jeśli potrzebna część jest w aucie serwisowym, naprawę wykonujemy od razu. Gdy trzeba ją zamówić, wracamy pod ten sam adres, żeby dokończyć naprawę na miejscu.

Kiedy naprawa jest możliwa

Wykonalność naprawy zależy od kilku rzeczy naraz, a wiek urządzenia jest tylko jedną z nich, i wcale nie najważniejszą. Poniżej to, co decyduje o takiej ocenie.

Od czego zależy wykonalność naprawy

Pierwszym czynnikiem jest to, co się zepsuło. Wymiana czujnika temperatury, uszczelki drzwi, grzałki odszraniania albo wentylatora to prace o zupełnie innym zakresie niż praca przy zamkniętym układzie chłodniczym czy wymiana sprężarki. Zakres pracy ustala się po oględzinach, a nie na podstawie samego wieku sprzętu.

Drugim czynnikiem jest dostępność części do konkretnego modelu. Producenci prowadzą dostawy podzespołów przez określony czas od zakończenia produkcji serii, a po jego upływie części do starszych modeli przestają być osiągalne w oficjalnym obiegu. Bywa, że dostępne są zamienniki, ale nie do każdego elementu i nie w każdej marce. Dlatego przy zgłoszeniu prosimy o numer z tabliczki znamionowej, zanim technik wyruszy, i mówimy wprost, jeżeli części akurat nie mamy.

Wiek urządzenia

Sam wiek nie przesądza o niczym. Sprzęt o prostej konstrukcji potrafi pracować bardzo długo, bo nie ma tam rozbudowanej elektroniki, którą trzeba by wymieniać w całości. Wiek ma za to znaczenie pośrednie, przez dostępność części i przez stan pozostałych podzespołów.

Kiedy naprawa jest wykonalna?

Naprawa jest możliwa, gdy usterka dotyczy pojedynczego podzespołu, część jest dostępna, a reszta urządzenia pracuje poprawnie. Jeśli potrzebna część znajduje się w aucie serwisowym, naprawę wykonujemy od razu. Gdy trzeba ją zamówić, wracamy pod ten sam adres, żeby dokończyć naprawę na miejscu.

Wykonalna jest też wtedy, gdy sprzęt ma nietypowe wymiary i musi się zmieścić w konkretnej wnęce albo w istniejącej zabudowie meblowej, bo zamiennik o innych wymiarach wymagałby przeróbki mebli.

Kiedy części nie ma?

Zdarza się, że miejsce ubytku jest jedno z kilku, a korozja obejmuje większy fragment instalacji, więc naprawa jednego punktu niczego nie rozwiązuje na dłużej. Zdarza się też, że części do starego modelu nie da się już zdobyć. W takich sytuacjach mówimy o tym wprost, po oględzinach.